Chiến dịch 500 ngày đêm và mệnh lệnh từ trái tim

Tìm kiếm hài cốt liệt sỹ trên đất bạn Camphuchia (ảnh internet).

        Trên dải đất Việt Nam, chiến tranh đã lùi xa hàng chục năm, nhưng những nỗi đau của cuộc chiến vẫn còn đó. Gần 1,2 triệu người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống trong cuộc chiến đấu giành tự do, độc lập và thống nhất đất nước.

       Đến nay vẫn còn khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt; khoảng 300.000 hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy, quy tập nhưng chưa xác định được danh tính.

      Trong khi thông tin về các liệt sĩ ngày càng bị mai một, theo thời gian hài cốt các liệt sĩ hòa vào lòng đất, khó lấy được mẫu ADN, dẫn đến việc thu thập thông tin và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, hiện nay, việc chạy đua với thời gian để tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ cần thực hiện với tất cả tấm lòng, trái tim và trách nhiệm.

      Từ những khó khăn, vướng mắc nêu trên; xuất phát từ truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc; từ mong muốn của thân nhân liệt sĩ và nhân dân; thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã được phát động, với thời gian diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027.

       Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong suốt thời gian qua đã được Đảng, Nhà nước quan tâm và lãnh đạo, chỉ đạo. Nhiều liệt sĩ đã được tìm thấy, được trả lại danh tính, được đưa về với gia đình và đất mẹ, quê hương. Kết quả của những năm qua trong việc tìm kiếm và quy tập đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực. Đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.075.000 mộ (hài cốt) liệt sĩ. Riêng giai đoạn 2021-2025, với nỗ lực lớn, trách nhiệm cao của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, đặc biệt là các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, chúng ta đã tìm kiếm, quy tập được 6.959 hài cốt liệt sĩ; trong đó, 3.122 trong nước, 938 nước bạn Lào và 2.899 ở Campuchia.

      Tuy nhiên, so với yêu cầu thì kết quả đó vẫn còn hạn chế. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, do những khó khăn về cơ chế, về tiến độ của sự di chuyển các thông tin liên quan đến liệt sĩ và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn nhiều bất cập. Hiện nay, số lượng hài cốt liệt sĩ cần phải tiếp tục tìm kiếm, quy tập còn khoảng hơn 175.000, trong đó (trong nước khoảng 165.000, ngoài nước khoảng 10.000) và khoảng 230.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang chưa xác định được thông tin. Trong khi đó, bối cảnh chiến tranh ác liệt, kéo dài; hoàn cảnh hy sinh rất đa dạng, nhân chứng ngày càng già yếu, trí nhớ giảm; sau chiến tranh nhiều đơn vị giải thể, sáp nhập, chia tách hoặc chuyển đổi loại hình tổ chức, nhiệm vụ; công tác quản lý, đăng ký, bàn giao hồ sơ danh sách liệt sĩ, sơ đồ mộ chí, hồ sơ quy tập thiếu chặt chẽ; địa hình địa vật thay đổi, nhiều nơi còn sót lại bom mìn, vật nổ.

       Trên cơ sở những kết quả của giai đoạn trước, trong bối cảnh hiện nay, đây là thời điểm có nhiều điều kiện thuận lợi để tổ chức thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

       Điều đặc biệt của Chiến dịch này là sự huy động tổng lực của các lực lượng cùng vào cuộc. Việc triển khai Chiến dịch là tổng lực của tất cả các lực lượng từ Trung ương đến địa phương, từ các lực lượng quốc phòng, công an, các ngành khoa học, các cơ quan giám định hàng đầu của Trung ương cho đến các lực lượng của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ các cấp, Ủy ban nhân dân các cấp đều vào cuộc để cùng thực hiện cho một chương trình - một chiến dịch. Đây có thể là một sự kiện mang tính lịch sử.

       Chiến dịch 500 ngày đêm mang giá trị nhân văn cũng như ý nghĩa chính trị rất lớn. Sự kiện này thể hiện sự tri ân và quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì sự độc lập, tự do của Tổ quốc.

      Đây cũng là dịp thể hiện tinh thần tri ân, trách nhiệm của các cơ quan chức năng cũng như các lực lượng tham gia. Chiến dịch này sẽ tập trung vào ứng dụng khoa học công nghệ để thực hiện công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, qua đó có thể tìm kiếm và xác định được nhiều nhất các danh tính của liệt sĩ, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, với quê hương, đất nước. Điều này giúp giảm bớt một phần nỗi đau của thân nhân liệt sĩ, đem lại niềm vui cho những người vợ chờ tin chồng, những người mẹ mong tin con, xoa dịu những nỗi đau chiến tranh.

        Chiến dịch 500 ngày đêm đặt ra 5 mục tiêu rất cao và toàn diện trên các nhiệm vụ. Đó là: Tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; Hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt tìm kiếm, quy tập được; Giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; Xây dựng, hoàn thiện, đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối sánh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như tại Vị Xuyên (tỉnh Tuyên Quang), tỉnh Lào Cai, tỉnh Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

       Với các mục tiêu, chỉ tiêu nêu trên, đặt ra yêu cầu rất cao, trách nhiệm rất lớn, cần hành động rất quyết liệt, bằng chương trình, kế hoạch cụ thể, sự vào cuộc chung tay của cả hệ thống chính trị; đặc biệt là vai trò của Ban Chỉ đạo các cấp, trong đó nòng cốt là các cơ quan, đơn vị của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

        Thành công mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm này sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây cũng là việc làm có ý nghĩa đặc biệt hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh- Liệt sĩ vào năm 2027.