Nghề dệt đũi Nam Cao

Làng nghề dệt đũi Nam Cao có lịch sử hơn 400 năm, hình thành từ cuối thế kỷ XIX tại xã Nam Cao, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, nay thuộc địa bàn xã Lê Lợi, tỉnh Hưng Yên. Đây là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng với kỹ thuật dệt thủ công tinh xảo, được truyền từ đời này sang đời khác và từng là nguồn sinh kế chủ yếu của nhiều hộ dân. Từ những sản phẩm đơn giản phục vụ đời sống sinh hoạt nông thôn, nghề dệt đũi Nam Cao ngày nay đã vươn ra thị trường thời trang cao cấp và xuất khẩu quốc tế.

Ông Nguyễn Đình Đại chủ doanh nghiệp nghề dệt đũi lâu năm ở địa phương đang kiểm tra hàng trước khi giao cho khách.

Sản phẩm đũi Nam Cao được dệt từ phần tơ tằm rút lõi, tạo nên chất liệu sần mộc mạc nhưng mềm nhẹ, thoáng mát, thấm hút tốt và thân thiện với môi trường. Với màu sắc tự nhiên, thường nhuộm thủ công từ thảo mộc và lá cây, vải đũi mang vẻ đẹp giản dị, tinh tế. Các sản phẩm đa dạng từ vải, áo dài, váy, khăn, túi đến chăn gối… đã khẳng định thương hiệu và giá trị riêng của nghề dệt truyền thống này.

Làng nghề đã được UBND tỉnh trao quyết định công nhận (24/10/2003), vinh danh làng nghề tiêu biểu (12/2009) và công nhận làng nghề truyền thống (23/11/2011). Tuy nhiên, do sản phẩm xuất khẩu theo đường không chính ngạch, thị trường thiếu ổn định, nghề dệt có thời kỳ mai một, nhiều hộ dân bỏ nghề, chỉ còn một số doanh nghiệp và cơ sở nhỏ duy trì hoạt động. Ngày 30/8/2019, UBND tỉnh ra quyết định thu hồi Bằng công nhận làng nghề.

Chị Lương Thanh Hạnh, Giám đốc Hợp tác xã lụa đũi Nam Cao với đam mê khôi phục và đưa sản phẩm làng nghề truyền thống lên tầm cao mới .

Dù trải qua thăng trầm, nghề dệt đũi Nam Cao vẫn khẳng định được giá trị văn hóa – kinh tế. Ngày 10/11/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vinh danh nghề dệt đũi Nam Cao là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đến năm 2025, sản phẩm Bộ chăn ga lụa đũi Nam Cao của Hợp tác xã Lụa đũi Nam Cao được công nhận OCOP 4 sao. Hiện nay, trên địa bàn có 2 doanh nghiệp, 1 hợp tác xã và 3 hộ gia đình tham gia sản xuất, với khoảng 195 lao động, thu nhập bình quân 5–8 triệu đồng/tháng.

Người dân cao tuổi làng nghề kéo đũi, một công đoạn trong quy trình sản xuất sản phẩm làng nghề.

Trong định hướng phát triển, nghề dệt đũi Nam Cao đang được phục hồi mạnh mẽ theo hướng kết hợp truyền thống và công nghệ hiện đại. Chính quyền địa phương quan tâm hỗ trợ xây dựng thương hiệu “Đũi Nam Cao”, quảng bá sản phẩm, đồng thời hướng tới gắn kết làng nghề với du lịch sinh thái và trải nghiệm văn hóa. Đây là cơ sở quan trọng để đưa sản phẩm đũi Nam Cao ngày càng vươn xa, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị di sản nghề truyền thống của dân tộc.