Đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi bỏ thuế khoán sang kê khai
Ngành thuế đang triển khai các giải pháp hỗ trợ hộ, hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai, sẽ được áp dụng chính thức từ ngày 1/1/2026. Tại nhiều địa phương, hoạt động tập huấn, hướng dẫn trực tiếp, rà soát dữ liệu được thực hiện đồng bộ, từng bước hình thành mô hình quản lý thuế minh bạch, hiện đại, công bằng hơn.

ảnh: internet
Trong nhiều năm qua, thuế khoán được áp dụng trên cơ sở ấn định doanh thu và mức thuế phải nộp, phù hợp điều kiện kinh tế còn manh mún và thiếu dữ liệu. Tuy nhiên, khi thương mại điện tử, kinh doanh đa kênh, thanh toán số phát triển mạnh, mô hình khoán không còn đáp ứng yêu cầu minh bạch, công bằng và quản trị rủi ro cho cả người nộp thuế lẫn cơ quan quản lý. Điều này đặt ra đòi hỏi cấp thiết phải chuyển sang cơ chế kê khai dựa trên giao dịch thực, trên nền tảng dữ liệu.
Cải cách phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh là chủ trương lớn trong Nghị quyết số 68/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và các đề án của Bộ Tài chính như Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán” (Đề án 3389), Đề án “Đổi mới, nâng cao chất lượng quản lý thuế đối với hộ kinh doanh” (Đề án 420). Những văn bản này đặt mục tiêu thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh, hiện đại, minh bạch và từng bước tiệm cận chuẩn mực quốc tế về quản lý thuế.
Triển khai chủ trương này, ngành thuế đã phát động chiến dịch “60 ngày cao điểm trên toàn quốc”. Đây không chỉ là chiến dịch mang tính kỹ thuật, mà là bước chạy đà của cả hệ thống nhằm chuẩn bị đồng bộ từ khâu rà soát dữ liệu, phân loại hộ theo quy mô, triển khai hạ tầng kỹ thuật, đến tổ chức tập huấn, truyền thông và hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở.

Thư ngỏ của Cục Thuế.
Theo thông tin ngành thuế công bố, trong quá trình triển khai, cả nước hiện có gần 2 triệu hộ kinh doanh nộp thuế khoán. Mỗi năm, đối tượng này đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng tiền thuế, với mức bình quân 672.000-700.000 đồng/tháng. Khi mức độ giao dịch ngày càng phức tạp, việc quản lý dựa trên cơ chế khoán không còn phát huy hiệu quả như trước và dễ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các hộ.
Hộ kinh doanh được hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng, quy trình kê khai và nộp thuế điện tử. Việc được thực hành thực tế, thao tác trực tiếp trên thiết bị giúp hộ kinh doanh nhất là nhóm lớn tuổi, ít tiếp cận công nghệ nhanh chóng hình dung và nắm bắt quy trình. Chuyển đổi từ khoán sang kê khai không chỉ là việc áp dụng một phương pháp thu thuế mới, mà là bước chuyển của cả hệ thống từ tư duy ấn định sang tư duy dựa trên dữ liệu; từ quan hệ hành chính thuần túy sang quan hệ phục vụ, đồng hành. Khi được hướng dẫn đúng cách, các hộ kinh doanh không chỉ thích nghi mà còn tìm thấy lợi ích thiết thực trong việc quản lý doanh thu-chi phis minh bạch, khoa học nhờ các phần mềm thuế.

Tập huấn về xóa bỏ thuế khoán cho các hộ kinh doanh trên địa bàn xã Lê Lợi.
Đối với cơ quan quản lý, việc toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang kê khai giúp hình thành hệ thống dữ liệu đồng bộ, phục vụ tốt hơn cho nhiệm vụ quản lý thuế, chống thất thu, đồng thời thúc đẩy quá trình hiện đại hóa ngành thuế gắn với chuyển đổi số quốc gia. Cải cách phương thức quản lý thuế là bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường kinh doanh “công bằng-minh bạch-lành mạnh”, phù hợp định hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68/NQ-TW và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội. Khi hộ kinh doanh hiểu, tin và làm được, chính sách mới sẽ đi vào cuộc sống một cách bền vững, góp phần làm cho hệ thống thuế ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
